ดูหนัง รีวิว มิติวิญญาณมหัศจรรย์ (Spirited Away, 2001) (2001) เต็มเรื่อง พากย์ไทย ซับไทย HD

ถ้าคุณเคยได้ยินว่า Spirited Away คือหนังการ์ตูนสำหรับเด็ก คุณได้ยินมาไม่ครบ นี่คือหนังที่พาเด็กหญิงอายุสิบขวบเข้าไปในโลกที่ไม่มีใครอธิบายกฎให้ฟัง ให้เธอทำงานแลกกับสิทธิ์ในการมีตัวตน และปล่อยให้คนดูหาทางออกไปพร้อมกับเธอ ฮายาโอะ มิยาซากิ ไม่เคยดูถูกคนดู และเรื่องนี้คือหลักฐานที่ชัดที่สุด

เรื่องย่อแบบไม่สปอยล์

ชิฮิโระกำลังย้ายบ้านกับพ่อแม่ เธองอแง ไม่อยากไป และไม่ได้น่ารักแบบนางเอกการ์ตูนทั่วไป ระหว่างทางครอบครัวหลงเข้าไปในอุโมงค์ที่นำไปสู่เมืองร้างแห่งหนึ่ง พ่อกับแม่กินอาหารที่วางอยู่โดยไม่ถามใคร และเมื่อฟ้ามืด ชิฮิโระก็พบว่าเธอเหลือตัวคนเดียวในโลกที่เต็มไปด้วยภูตผีและเทพเจ้า ทางเดียวที่จะอยู่รอดคือต้องหางานทำในโรงอาบน้ำของแม่มดยูบาบะ

โลกที่ไม่มีใครอธิบายให้ฟัง — และทำไมนั่นถึงดี

หนังแฟนตาซีส่วนใหญ่จะมีตัวละครหนึ่งตัวคอยอธิบายกฎของโลกให้คนดูฟัง Spirited Away ไม่มีสิ่งนั้นเลย คุณถูกโยนเข้าไปในโรงอาบน้ำพร้อมกับชิฮิโระ เห็นสิ่งมีชีวิตประหลาดเดินผ่านไปมาโดยไม่มีคำบรรยาย และต้องเรียนรู้ไปเรื่อย ๆ ว่าที่นี่ทำงานยังไง

ผลคือโลกใบนี้รู้สึกเหมือนมีอยู่จริงและใหญ่กว่าที่หนังแสดงให้เห็น เหมือนเรากำลังมองผ่านหน้าต่างบานเดียวเข้าไปในอาคารทั้งหลัง ซึ่งเป็นความรู้สึกที่หนังฟอร์มใหญ่ที่ชอบอธิบายทุกอย่างมักทำไม่ได้

หนังที่แทบไม่มีตัวร้าย

ยูบาบะดูเหมือนตัวร้าย แต่เธอทำตามสัญญาที่ให้ไว้เสมอและมีกฎของตัวเองที่ไม่ละเมิด ส่วนโนเฟซ ตัวละครที่คนจำได้มากที่สุด ไม่ได้ชั่วร้ายโดยธรรมชาติ มันแค่สะท้อนสิ่งที่คนรอบตัวป้อนให้ ในโรงอาบน้ำที่ทุกคนโลภ มันก็กลายเป็นความโลภ พออยู่กับชิฮิโระที่ไม่ต้องการอะไร มันก็สงบลง

แนวคิดนี้ทำให้หนังไม่ตกร่องเดิม ๆ ปัญหาในเรื่องไม่ได้แก้ด้วยการเอาชนะใคร แต่แก้ด้วยการจำได้ว่าตัวเองเป็นใคร

ชื่อ = ตัวตน

สิ่งแรกที่ยูบาบะทำเมื่อรับชิฮิโระเข้าทำงานคือยึดชื่อของเธอไป เหลือไว้แค่ “เซ็น” และหนังบอกชัดว่าใครที่ลืมชื่อจริงของตัวเองจะออกจากที่นี่ไม่ได้อีกเลย

อ่านแบบตรงไปตรงมาก็เป็นเรื่องเวทมนตร์ อ่านอีกชั้นก็เป็นเรื่องของการทำงานที่กลืนคนจนลืมว่าตัวเองเคยเป็นใคร ซึ่งเป็นประเด็นที่คนวัยทำงานน่าจะรู้สึกได้มากกว่าเด็กเสียอีก

งานภาพและดนตรีที่ยังไม่เก่า

หนังทำด้วยการวาดมือเป็นหลัก และรายละเอียดที่ไม่จำเป็นต่อเนื้อเรื่องคือสิ่งที่ทำให้มันมีชีวิต เช่น วิธีที่ชิฮิโระใส่รองเท้า วิธีที่เธอเกาะบันไดที่ผุ ฉากนั่งรถไฟบนผิวน้ำที่แทบไม่มีบทพูดเลยแต่คนจำได้มากที่สุดฉากหนึ่ง

ดนตรีของ โจ ฮิไซชิ ทำงานเงียบ ๆ ตลอดเรื่อง ไม่บอกคนดูว่าควรรู้สึกอะไรตอนไหน แต่คอยรองรับอารมณ์ไว้เฉย ๆ ซึ่งหายากในหนังยุคนี้

ข้อสังเกต

ความเป็นเหตุเป็นผลของหนังเดินตามตรรกะแบบความฝัน บางเหตุการณ์เกิดขึ้นแล้วจบไปโดยไม่มีคำอธิบาย ถ้าคุณเป็นคนที่ต้องการให้ทุกอย่างในเรื่องเชื่อมกันหมด ช่วงกลางเรื่องอาจทำให้หงุดหงิด

อีกข้อคือจังหวะ หนังยาว 125 นาทีและไม่รีบ มีหลายฉากที่ปล่อยให้ตัวละครนั่งเฉย ๆ ซึ่งเป็นความตั้งใจ แต่คนที่ชินกับจังหวะหนังปัจจุบันอาจรู้สึกว่าช้า

ดูเรื่องนี้ถ้าคุณ

• อยากพิสูจน์ว่าแอนิเมชันเป็นสื่อสำหรับผู้ใหญ่ได้
• ชอบโลกแฟนตาซีที่รู้สึกว่ามีอยู่จริงมากกว่าถูกออกแบบมา
• เบื่อหนังที่ต้องมีตัวร้ายให้เอาชนะ
• อยากดูอะไรกับเด็กที่ผู้ใหญ่ก็ไม่เบื่อ

สรุป

Spirited Away เป็นหนังที่โตขึ้นตามคนดู ดูตอนเด็กก็ได้เรื่องผจญภัยในโลกประหลาด ดูตอนโตก็ได้เรื่องการรักษาตัวตนไว้ในระบบที่พยายามกลืนคุณ และทั้งสองแบบใช้ได้จริงโดยไม่ต้องเลือก

มันคือแอนิเมชันเรื่องแรกที่ไม่ได้พูดภาษาอังกฤษที่คว้าออสการ์สาขาภาพยนตร์แอนิเมชันยอดเยี่ยม และหลังจากผ่านมากว่าสองทศวรรษ ยังแทบไม่มีเรื่องไหนทำสิ่งเดียวกันนี้ได้ดีเท่า

คะแนน 9.5/10 — ถ้าจะดูหนังมิยาซากิเรื่องเดียวในชีวิต ดูเรื่องนี้

อ่านรีวิวเรื่องอื่นต่อ

• รีวิว หลับตาฝัน ถึงชื่อเธอ (Your Name., 2016) — แอนิเมชันญี่ปุ่นอีกเรื่องที่ควรดูต่อ
• รีวิว ห้วงรักอารมณ์เสน่หา (In the Mood for Love, 2000) — ถ้าชอบหนังที่เล่าด้วยบรรยากาศมากกว่าบทพูด