รีวิว ห้วงรักอารมณ์เสน่หา (In the Mood for Love, 2000)

หนังรักส่วนใหญ่เล่าเรื่องคนสองคนที่ได้อยู่ด้วยกัน หรือไม่ก็เล่าเรื่องคนที่พลาดกันไป In the Mood for Love เล่าเรื่องคนสองคนที่เลือกจะไม่ทำอะไรเลย ทั้งที่ทำได้ และหนังทั้งเรื่องคือการอยู่กับการตัดสินใจนั้น

เรื่องย่อแบบไม่สปอยล์

ฮ่องกงปี 1962 นายโจวกับนางสาวซูย้ายเข้ามาเช่าห้องในตึกเดียวกันในวันเดียวกัน ทั้งคู่ต่างมีคู่สมรสที่ไม่ค่อยอยู่บ้าน และเมื่อเวลาผ่านไป ทั้งสองเริ่มสงสัยว่าคู่ของตัวเองกำลังมีความสัมพันธ์กันเอง

สิ่งที่ตามมาไม่ใช่การแก้แค้นและไม่ใช่การตอบโต้ด้วยการนอกใจบ้าง แต่คือความสัมพันธ์ที่ค่อย ๆ ก่อตัวขึ้นระหว่างคนสองคนที่พยายามอย่างยิ่งที่จะไม่กลายเป็นแบบคู่ของตัวเอง

คู่สมรสที่ไม่เคยเห็นหน้า

ตลอดทั้งเรื่องคุณจะไม่เห็นหน้าคู่สมรสของทั้งสองคนเลยแม้แต่ครั้งเดียว ได้ยินแค่เสียง เห็นแค่ด้านหลัง หรือเห็นแค่ประตูที่ปิดไป

การตัดสินใจนี้ทำให้หนังไม่กลายเป็นเรื่องของการตัดสินว่าใครผิด แต่กลายเป็นเรื่องของคนสองคนที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังเหมือนกัน และต้องอยู่กับความรู้สึกนั้นด้วยตัวเอง

ความยับยั้งชั่งใจ ในฐานะเนื้อหาของหนัง

มีฉากหนึ่งที่ทั้งคู่ซ้อมบทสนทนาว่าจะถามคู่ของตัวเองยังไง โดยสวมบทเป็นคู่สมรสของอีกฝ่าย และในการซ้อมนั้นเองที่ความรู้สึกจริงของพวกเขาเริ่มรั่วออกมา

หนังทำงานแบบนี้ตลอดเรื่อง คือให้ตัวละครแสดงความรู้สึกผ่านสิ่งที่ไม่ใช่ความรู้สึกโดยตรง ผ่านการสั่งก๋วยเตี๋ยว ผ่านการเดินสวนกันบนบันได ผ่านการที่คนหนึ่งอยู่ในเฟรมและอีกคนอยู่นอกเฟรม

ภาพและเสื้อกี่เพ้าที่ทำหน้าที่เป็นนาฬิกา

ผู้กำกับภาพ คริสโตเฟอร์ ดอยล์ และ หลี่ผิงปิน ถ่ายหนังทั้งเรื่องผ่านกรอบ ผ่านช่องประตู ผ่านกระจก ผ่านราวบันได ทำให้คนดูรู้สึกเหมือนกำลังแอบมองอยู่ตลอดเวลา ซึ่งตรงกับสภาพของตัวละครที่ถูกเพื่อนบ้านจับตาดูตลอด

ส่วนเสื้อกี่เพ้าของ จางม่านอวี้ ที่เปลี่ยนลายแทบทุกฉากคือวิธีบอกเวลาของหนัง แทนที่จะขึ้นตัวหนังสือว่าผ่านไปกี่เดือน หนังใช้ลายผ้าบอกแทน ซึ่งเป็นรายละเอียดที่สังเกตได้เฉพาะเมื่อดูรอบสอง

ข้อสังเกต — เรื่องนี้ไม่เหมาะกับทุกคนจริง ๆ

ถ้าวัดด้วยมาตรฐานของเนื้อเรื่อง เกือบไม่มีอะไรเกิดขึ้นเลยตลอด 99 นาที ไม่มีจุดหักมุม ไม่มีความขัดแย้งที่ระเบิดออกมา ไม่มีบทสรุปที่ชัดเจน

คนจำนวนมากดูแล้วรู้สึกว่ามันช้าและไม่ไปไหน ซึ่งเป็นความรู้สึกที่สมเหตุสมผล หนังเรียกร้องให้คุณอยู่กับอารมณ์แทนที่จะรอเหตุการณ์ และถ้าคุณไม่อยู่ในโหมดนั้น มันจะน่าเบื่อมาก

คำแนะนำคือ อย่าดูตอนเหนื่อย และอย่าดูพร้อมกับเล่นมือถือ เรื่องนี้ให้ผลตอบแทนตามความตั้งใจที่คุณใส่ลงไปจริง ๆ

ดูเรื่องนี้ถ้าคุณ

• ชอบหนังที่ให้ความสำคัญกับบรรยากาศมากกว่าเหตุการณ์
• สนใจการจัดองค์ประกอบภาพและการใช้สีเป็นภาษา
• เคยผ่านความรู้สึกที่ต้องเก็บอะไรบางอย่างไว้โดยไม่ได้พูด
• อยากรู้ว่าทำไมหนังฮ่องกงยุคนั้นถึงมีอิทธิพลต่อผู้กำกับทั่วโลก

สรุป

In the Mood for Love คือหนังที่พิสูจน์ว่าสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นสามารถหนักแน่นกว่าสิ่งที่เกิดขึ้นได้ ความสัมพันธ์ที่เราเฝ้าดูตลอดทั้งเรื่องไม่เคยกลายเป็นความสัมพันธ์จริง และนั่นคือสิ่งที่ทำให้มันอยู่ในใจคนดูนานกว่าหนังรักที่จบด้วยการได้ครองคู่

หว่องกาไว ทำหนังเรื่องนี้โดยแทบไม่มีบทที่เขียนเสร็จ ถ่ายไปเขียนไปเป็นปี ๆ ซึ่งอธิบายได้ว่าทำไมมันถึงรู้สึกเหมือนความทรงจำมากกว่าเรื่องเล่า

คะแนน 9/10 — ไม่ใช่หนังสำหรับทุกคน แต่สำหรับคนที่ใช่ มันคือหนังที่ไม่มีอะไรมาแทนได้

อ่านรีวิวเรื่องอื่นต่อ

• รีวิว หลับตาฝัน ถึงชื่อเธอ (Your Name., 2016) — ธีมเดียวกันในรูปแบบแอนิเมชัน
• รีวิว มิติวิญญาณมหัศจรรย์ (Spirited Away, 2001) — ถ้าชอบหนังที่ปล่อยให้บรรยากาศทำงาน